Часть 2

Говорение (Мутланымаш)

 

1.       Рассмотрите картинку и составьте рассказ по содержанию рисунка.

Опорные слова и выражения: кож, модыш-влак, гирлянде, йошкарге, шӧртньӧ, пӧлек, Йӱштӧ Кугыза, янлык-влак.

Рассказ можно начать так: Вашке у ий толеш.

2.       Выполните задание по ссылкам составьте стихотворение про

https://learningapps.org/watch?v=pv6ehbypa22

https://learningapps.org/display?v=poxbnsqfa22

https://learningapps.org/display?v=pwatnejtv22

Часть 4.

Письмо (Возымаш)

 

1.     Напишите поздравление с Новым годом своему другу (подруге).

 

2.       Прочитайте текст. Переведите на марийский язык слова в конце строк так, чтобы грамматически и лексически соответствовали содержанию предложения. Заполните пропуски полученными словами.

1)      _______________ – эн весела, эн вучымо пайрем. НОВЫЙ ГОД.

2)      У ийым чыланат______________ЛЮБЯТ  И  ЖДУТ.

3)      Йоча-влак У ий годым _____________вучат. ДЕД МОРОЗ И СНЕГУРОЧКА.

4)      _______пиалым да тынысым кондышо пушеҥгылан шотлалтын. ЕЛЬ.

5)      У ийлан уремым______________дене сӧрастарат. РАЗНОЦВЕТНЫЕ ЛАМПОЧКИ.

 

 

 

Модуль разработала Татьяна Владимировна Александрова,

учитель начальных классов МОУ «Моркинская
средняя общеобразовательная школа №2»

Часть 3.

Аудирование (Колыштын умылымаш)

 

1. Ознакомьтесь с текстом песни «Чодыраште шочын изи кож», прослушайте её по ссылке

 

ЧОДЫРАШТЕ ШОЧЫН ИЗИ КОЖ -
Мутым А.Ток  келыштарен.
Семже – Л. Бекманын.

Чодыраште шочын изи кож,
Чодыраштак иланен.
Кеҥежым, телым, ужарген
Сылнештын шогылтен.

Тудлан поранже муралтен:
"Тый, папе, изием."
Лум дене йӱштӧ петырен:
"Ит кылме тый, кожем."

Мераҥже, лӱдшӧ сур мераҥ,
Тӧршталын кож йымач.
Осал, сур пире южгунам,
Кудалын кож воктеч.

Имнет шупшеш пу сорымым,
Тервалне шоҥгыеҥ.
Руэн пыштен мемнан кожнам,
Эн тӱҥ гычак руэн.

А таче тый, моткоч мотор,
Пайремыш толынат.
Куаным тыш йоча-влаклан,
Тый ятыр конденат.

 

 

2. Выпишите имена прилагательные из текста песни. Используя некоторые имена прилагательные, составьте предложение о ёлке.

Часть 1.

Чтение (Лудмаш)

 

Прочитайте текст, переведите на русский язык. Выполните задание А-Г

 

1699 ий 20 декабрьыште Россий император Пётр I у пунчал дене ӧрыктарен. Кугыжа у ий тӱҥалтышым 1 сентябрь гыч 1 январьыш кусараш да пӧртым кож, пӱнчӧ, лӱмегож укшла дене сӧрастараш кӱштен.

Ондак У ийлан йоча-влак деке Йӱшто Кугыза шкетак толеден. 1873 ийыште драматург Александр Островский «Снегурочка» пьесым возен. Тыге Лумӱдыр Йӱшто Кугызан ӱдырышкыжӧ, а вара уныкашкыже савырнен.

«В лесу родилась ёлочка» («Чодыраште шочын изи кож») почеламутым  Раиса Кадашева возен. Тудым 1903 ийыште «Малютка» йоча журналыште савыктеныт. А 1905 ийыште композитор Леонид Бекман семым возен. Тидын деч вара ты мурым кажне У ий пайремыште мурат. Тудым шуко йылмыш кусарыме. Марлат мурена.

Ондак Йӱштӧ Кугыза йоча-шамычым йочасад ден школлаште але тӱвыра пӧртлаште веле саламлен. А ача-ава-влак мӧҥгышкышт кугу унам 1970-ше ийлаште ӱжаш тӱҥалыныт.

Йошкар-Олаште Ленин площадьыште ондак У ийлан кожым чодыра гыч руэн кондат ыле. А 2012 ий годсек искусственный кожым шындат.

 

Задания к тексту:

 

А. Найдите перевод слов в марийско-русском словаре по ссылке:

Пунчал –

Ӧрыктарен –

Кугыжа –

Тӱҥалтышым –

Кусараш –

Лӱмегож –

Сӧрастараш –

Кӱштен –

Толеден –

Савырнен –

Савыктеныт –

 

Б. Ответьте на вопросы.

1) Пётр I-ын у пунчалже мо нерген?

2) Могай ийыште Лумӱдыр Йӱшто Кугызан ӱдыржӧ лийын?

3) «В лесу родилась ёлочка» почеламутым кӧ возен?

4) Могай ий гыч 1 январь каныме кече лийын?

5) Могай ий марте Йошкар-Олаште Ленин площадьыште У ийлан кожым чодыра гыч руэн конденыт?

В. Найдите соответствующие предложения в тексте:

1) С тех пор эту песню поют на каждом новогоднем празднике.

2) Многие россияне и москвичи Новый год встречают на Красной площади.

3) А с 2012 года ставят искусственную ёлку.

4) Раньше на Новый год Дед Мороз к детям приходил один.

5) А мамы и папы начали приглашать домой большого гостя в 1970-е годы.

 

Г. Пройдите по ссылке и выполните упражнение.