III ужаш. Возымаш.

1. Разбейте текст на предложения и расставьте знаки препинания.

         Мемнан школышто «Туризм» кружок пашам ышта тудым географийым туныктышо Татьяна Владимировна в¢да занятийлаште ме палаткым шындаш э‰ер гоч пашма дене вончаш тулотым чын ылыжташ компас дене кошташ тунемына мемнан кундемыште кушшо эмшудо л¢м-влакым пален налынна марий кундемысе п¢рт¢с памашлан поян туныктышына кузе памашым эрыктыме нергенат мыланна каласкален кружокышто п¢рт¢сышто шкем кучен мошташат туныктат.

2. Глаголы употребите в отрицательной форме 2 лица настояще-будущего времени.

Пуше‰ге укшым тодышташ – пуше‰ге укшым ит тодышт, пеледышым кÿраш - ____________________,  Йошкар книгашке пуртымо кушкыл-влакым погаш -____________________,  эмшудым тошкаш - __________________, поҥгым  вожге лукташ - ___________________, кайык пыжашым т¢калаш- ______________________, куткышуэм шалаташ - _______________ .

3. Выберите правильные ответы.

1. Марий Элын эн тошто олаже:

а) Звенигово;  б) Йошкар-Ола;  в) Козьмодемьянск.

2. Марий Элын р¢долаже:

а) Йошкар-Ола;  б) Волжск;  в) Звенигово.

3. Марий Элын кумдык шот дене эн кугу районжо:

а) Медведево;   б) Килемар;   в) Морко.

4. Марий Элыште эн кугу э‰ер:

а) Кугу Какшан;  б) Элнет;   в) Юл.

5. Марий Элыште эн кугу ер:  а) Таир;  б) Яльчик;  в) Кичиер.

 

Модульым Йошкар-Оласе 21-ше школын марий йылмым туныктышыжо О.Н.Васенина ыштен.

I  ужаш. Лудмаш.

1. Прочитайте текст, переведите на русский язык. Выполните задания А-Г.

         Нылымше чырык мучашке лишемеш. Вашке тунемме ий пыта. Ке‰еж каныш шуэш. Май тылзын пытартыш кечылаштыже кажне класс кушко-гынат поход але экскурсий дене каяш ямдылалтеш. Изирак классыште тунемше-влак  ик кечаш походышто школ йыр п¢рт¢сым шымлат, станций дене модыт. Кугурак классыште тунемше-влак палаткым, кочкышым налын, шочмо кундемнан э‰ерла, ерла деке  вашкат. Палаткым шогалташ, тулотым ылыжташ, компас дене пайдаланен мошташ географий, ОБЖ уроклаште тунемыныт. Походышко йоча-влак дене пырля класс вуйлатыше, ача-ава-влак  каят.

         Теве кандашымше классын тунемшыже-влак Изи Какшан воктене тумерыш каяш кутырен келшышт. Кумлымшо майыште шым шагат эрдене школ воктене погынышт. Рвезе-влак кол кучымо э‰ырым, палаткым, подым налыныт. ™дыр-влак т¢рлº кочкышым, чайникым кученыт. Йыван фотоаппаратым налын, тудо классын фотографше. Чыла ямдылымеке, корныш тарванышт.

         Корно шагат наре шуйныш. Тумерыште сылне аланеш шогальыч. Ача ден рвезе-влак палаткым шогалтышт да тулотылан верым ыштышт. ™дыр-влак кочкаш ямдылаш т¢‰альыч. Таня ден Маша чайлан эмлык шудым погышт. Кечывал деч вара тунемше-влак т¢рлº модыш дене модыч, э‰ер серыште куштырам погышт. Йыван о‰ай фотос¢рет-влакым ыштыш.                           

Эрлашыжым кас велеш йоча-влак мº‰гº пºртыльыч. Походыш миен коштмым  нуно шуко жап шарнаш т¢‰алыт.

Слова и выражения из текста:

Чырык – четверть

Походлан ямдылалташ – готовиться к походу

Тулотым ылыжташ – разжигать костёр

Компас дене пайдаланаш – пользоваться компасом

Под – котёл

Эмлык шудо – лекарственная трава

П¢рт¢сым шымлаш – изучать природу

Алан – поляна

Э‰ыр – удочка

Пºртылаш - возвратиться

Задания к тексту:

А. Ответьте на вопросы:

1. Тунемше-влак кунам походыш каяш ямдылалтыт?

2. Школ йыр п¢рт¢сым кºмыт шымлат?

3. Походышко кошташ могай уроклаште туныктат?

4. Кандашымше классын тунемшыже-влак кушко каяш кутырен келшеныт?

5. Йоча-влак пеленышт мом налыныт?

6. Фотос¢ретым кº ыштен?

7. Тунемше-влак мыняр кече походышто лийыныт?

8. Поход жапыште нуно могай сай сомылым ыштеныт?

Б. Рассмотрите рисунок и найдите соответствующие предложения в тексте.

  

В.  Исправьте ошибки в предложениях.

         Вашке эн вучымо к¢чык ке‰еж каныш т¢‰алеш. Кугурак классыште тунемше-влак ик кечаш поход дене Кугу Какшан серыш  миеныт.  Тунемше-влак дене пырля нигº походыш миен огыл. ™дыр-влак палаткым, подым, чайникым нумалыт. Рвезе-влак походышто кочкаш шолтеныт. Походышто  йоча-влаклан йокрок лийын.

Г. Переведите памятку по разведению костра.

1. Дети не должны разводить костёр одни, без взрослых.

2. Нельзя разводить костёр под деревьями.

3. Костёр надо разводить на старом кострище.

4. Обязательно наблюдать за горящим костром!

5. Уходя, надо погасить костёр: залить водой или засыпать песком.